Mieliśmy okazję odwiedzić Zagrodę Edukacyjną „U Młynarza” w Mokrym Dworze. Miejscu, w którym historia spotyka się z edukacją, a dawne rzemiosło odzyskuje swoje znaczenie. Gospodarzem zagrody jest pan Wiesław Zbroiński – pasjonat młynarstwa, który z ogromnym zaangażowaniem przywrócił do życia zabytkowy wiatrak i stworzył wyjątkową przestrzeń do nauki poprzez doświadczenie.
Centralnym punktem zagrody jest imponujący wiatrak typu paltrak. Jeden z czterech typów wiatraków, które niegdyś występowały na Żuławach. Obiekt został zbudowany w 1903 roku w Wyszogrodzie na Mazowszu. W 2016 roku został przewieziony do Mokrego Dworu aż siedmioma samochodami ciężarowymi. Sam montaż konstrukcji trwał dwa miesiące, a przez kolejne dwa lata właściciel własnoręcznie prowadził prace renowacyjne i rekonstrukcyjne. W 2019 roku wiatrak ponownie został uruchomiony, zyskując drugie życie jako wyjątkowe miejsce edukacji i promocji dziedzictwa kulturowego.
Czym jest zagroda edukacyjna i jakie jest jej zadanie?
Zagrody edukacyjne to wyjątkowe gospodarstwa rolne, które oprócz prowadzenia działalności rolniczej pełnią również funkcję edukacyjną. Łączą codzienną pracę na wsi z organizacją zajęć i warsztatów, podczas których uczestnicy mogą poznać tradycje, przyrodę oraz proces produkcji żywności. Są ważnym elementem tzw. rolnictwa społecznego. Wspierają edukację, integrację międzypokoleniową i budowanie więzi z lokalnym dziedzictwem. W Polsce rozwój sieci zagród edukacyjnych koordynowany jest m.in. przez Centrum Doradztwa Rolniczego, które wspiera gospodarstwa w prowadzeniu działalności edukacyjnej i upowszechnianiu dobrych praktyk.
Warsztaty, które uczą poprzez działanie
Największą wartością zagrody są zajęcia praktyczne, podczas których uczestnicy mogą samodzielnie doświadczyć dawnych prac gospodarskich.
Podczas warsztatów dzieci własnoręcznie mielą ziarno na specjalnie przygotowanych żarnach, a następnie z uzyskanej mąki przygotowują ciasto według tradycyjnej receptury. Na zakończenie wypiekają własne bułki w piecu chlebowym. Całe zajęcia trwają około trzech godzin i pozwalają prześledzić drogę ziarna od kłosa aż do gotowego pieczywa.
Oferta edukacyjna jest znacznie szersza. Wiosną organizowane są warsztaty związane z wysiewem warzyw, jesienią odbywają się wykopki, a uczestnicy mogą również brać udział w warsztatach serowarskich. Co ważne, zajęcia przygotowywane są nie tylko z myślą o dzieciach – również seniorzy mogą uczestniczyć w specjalnie dostosowanych warsztatach.
Dofinansowanie na tworzenie i rozwój zagród edukacyjnych
Przykład Zagrody Edukacyjnej „U Młynarza” pokazuje, że pasja połączona z lokalnym dziedzictwem może stać się wartościową ofertą edukacyjną i turystyczną.
W nowej perspektywie finansowej Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 (PS WPR 2023–2027) przewidziano możliwość uzyskania wsparcia na rozpoczęcie lub rozwój działalności związanej z zagrodami edukacyjnymi. To szansa dla mieszkańców obszarów wiejskich, którzy chcą wykorzystać potencjał swoich gospodarstw, promować lokalne tradycje oraz prowadzić działalność edukacyjną.
Zakres wsparcia oraz terminy naborów są ustalane przez poszczególne Lokalne Grupy Działania (LGD), dlatego warto na bieżąco śledzić informacje publikowane przez swoją LGD.
Śledź informacje swojej LGD i odkrywaj zagrody edukacyjne
Jeżeli myślisz o utworzeniu lub rozwoju zagrody edukacyjnej, zachęcamy do obserwowania strony internetowej oraz profili społecznościowych swojej Lokalnej Grupy Działania. To właśnie tam publikowane są informacje o planowanych naborach, warunkach uzyskania wsparcia oraz możliwościach finansowania dostępnych w ramach PS WPR 2023–2027.
Jednocześnie zachęcamy do odwiedzania zagród edukacyjnych w swojej okolicy. To doskonała okazja do poznania lokalnych tradycji, historii i kultury w praktyce, a także do spędzenia czasu w wyjątkowych miejscach tworzonych przez ludzi z prawdziwą pasją. Zagroda Edukacyjna „U Młynarza” w Mokrym Dworze jest doskonałym przykładem tego, jak można skutecznie łączyć ochronę dziedzictwa z nowoczesną edukacją i aktywizacją lokalnej społeczności.
